Δρόμοι του πουθενά
Κώστας Τζαναβάρας
Λίγα λόγια για εμένα
Oberon, chief των ξωτικών
(διαβάστε περισσότερα)
Θέσεις


Φορολογικό
1112 αναγνώστες

Υπάρχει δίκαιο φορολογικό σύστημα ;

 

Ας το πάρουμε από την αρχή. Από "μηδενική βάση".

Το Σύνταγμα ορίζει σαφώς ότι : «Οι Έλληνες πολίτες συνεισφέρουν χωρίς διακρίσεις στα δημόσια βάρη, ανάλογα με τις δυνάμεις τους». Συνήθως αυτές οι δυνάμεις, όσον αφορά τη φορολογία, αναφέρονται ως «φοροδοτική ικανότητα».

Ερώτημα : Όλος αυτός ο κυκεώνας γενικών και ειδικών διατάξεων, ειδικών φορολογήσεων, φοροαπαλλαγών, αφορολόγητων ορίων, ορίων αποδεκτών δαπανών κ.τ.λ. έχει γνώμονα την Συνταγματική επιταγή προσδιορισμού των δυνάμεων του φορολογούμενου;  Ή, μήπως, είναι ευθέως αντισυνταγματικές όλες αυτές οι επινοήσεις;

Μήπως, αν προσεγγίζαμε ορθολογικά και δίκαια τις δυνάμεις, δηλ. την φοροδοτική ικανότητα του καθενός μας, θα ήταν εφικτό να εμπεδωθεί ένα άλλο κλίμα και να λυθούν πολλά από τα τρέχοντα ασφυκτικά μας προβλήματα;

Ακολουθούν κάποιοι σχετικοί προβληματισμοί.

Πρώτα, βέβαια, έχουμε να κάνουμε με το εισόδημα.

Ερώτημα : Επιτρέπει ο Συνταγματικός Νομοθέτης διάκριση πηγών εισοδήματος; Αλλάζει η φοροδοτική ικανότητα αν τα εισοδήματα προέρχονται από την εργασία σου, τα επιδόματα της εργασίας σου, την επιχείρησή σου, τα ακίνητά σου, τις καταθέσεις σου ή οτιδήποτε άλλο;

Απάντηση : Σαφώς όχι!

Άρα : Τέρμα τα τερτίπια και τα παραθυράκια!  Όλα τα καθαρά εισοδήματα σε απολύτως ίδια αντιμετώπιση.

Δεύτερον, έχουμε να κάνουμε με τις δαπάνες.

Ερώτημα :  Πόσο μειώνει τη φοροδοτική ικανότητα του φορολογούμενου μια δαπάνη;  Είναι το ίδιο όλες οι δαπάνες; Είναι το ίδιο τα έξοδα π.χ. διατροφής, σπουδών, διασκέδασης, τουρισμού, ειδών πολυτελείας;

Απάντηση : Προφανώς όχι!

Επόμενο ερώτημα : Μπορεί να αγνοηθεί μια οποιαδήποτε δαπάνη του φορολογούμενου, όταν μάλιστα περιλαμβάνει και φόρο;

Απάντηση : Όχι! Πρέπει να συνυπολογισθεί στο «ανάλογα με τις δυνάμεις του».

 

Η σημερινή φιλοσοφική προσέγγιση, κάθε άλλο παρά εντός των Συνταγματικών προδιαγραφών, δεν έχει βάση στη λογική. Βασίζεται στο «όπου σε πιάσω».

Η σύννομη φορολόγηση των «εχόντων» δεν έχει καμία λογική. Δεν έχει λογική να εμφανίζεις εισόδημα φορολογούμενο με 40 – 45 % και μετά να ξαναφορολογείσαι στην κατανάλωση του φορολογημένου εισοδήματος με Φ.Π.Α. 21 % ή/και φόρο πολυτελείας κ.τ.λ. Η φοροδιαφυγή είναι λογικά απολύτως δικαιολογημένη αντίδραση στον παραλογισμό του συστήματος.

Όποιος έχει και δεν φοροδιαφεύγει είναι βλάκας! Αυτό είναι το σημερινό μας σύστημα!

Άρα : Πρέπει να προσεγγισθεί ορθολογικά και δίκαια το πόσο επηρεάζει τη φοροδοτική ικανότητα το κάθε είδος δαπάνης. Χρειαζόμαστε εδώ μια φιλοσοφική προσέγγιση και ένα μοντέλο.

Φιλοσοφική προσέγγιση ορθολογική, που βασικό στόχο θα έχει να είναι πειστική και να γίνει αποδεκτή. Όχι εισπρακτική φιλοσοφία – δεν πείθει, δεν γίνεται αποδεκτή, οδηγεί σε αποδράσεις.

Μοντέλο «όσο γίνεται απλό, αλλά όχι απλούστερο»! Όχι μπακαλική  στον 21ο αιώνα!

Δεν είναι μπακαλική π.χ. το να λες το Χ είναι τεκμήριο από το Α και πάνω ; Τότε δεν παίρνουν όλοι Χ μέχρι το Α ή λαδώνουν ή λένε ψέματα για να βγάλουν το Χ τους μικρότερο του Α. Βάλτε μόνοι σας Χ οποιοδήποτε τεκμήριο σας αφορά.

Και σκεφθείτε ανάλογα όλα εκείνα τα απίστευτης λογικής όρια του φορολογικού μας συστήματος. Π.χ. το 3-% στις δαπάνες : από πού και ως πού ;

 

Υπάρχουν οι ανελαστικές δαπάνες. Η διατροφή, η ένδυση, η στέγαση, η μόρφωση, οι σπουδές, η υγεία, η ασφάλεια κ.τ.λ. Θα πρέπει να γίνονται αποδεκτές μέχρις ενός ορίου ανελαστικότητας : Κατά είδος δαπάνης και ανάλογα με το εισόδημα του φορολογούμενου θα πρέπει να εκτιμάται ένα όριο όπου η δαπάνη γίνεται αποδεκτή ως «βιοτική ανάγκη». Το υπόλοιπο πάνω από αυτό το όριο θα περνάει στις ελαστικές δαπάνες.

Ελαστικές δαπάνες είναι οι πέραν των ανελαστικών δαπάνες του φορολογούμενου, οι οποίες δικαιολογούνται από το εισόδημά του. Αναψυχή, τουρισμός, Ι.Χ. κ.τ.λ. Δεν δικαιούται Ι.Χ. κάποιος που εμφανίζει ένα κάποιο εισόδημα; Δεν δικαιούται ένα ταξιδάκι; Βέβαια, δεν είναι το ίδιο αυτές οι δαπάνες με τις προηγούμενες, αλλά είναι απολύτως λογικό να λαμβάνονται υπ’ όψιν.

Δαπάνες πολυτελείας – γνωστός όρος. Ανάλογα με το εισόδημα δεν δικαιολογούνται – σε κάποιο ποσοστό τους – ακόμη και δαπάνες πολυτελείας; Γιατί όχι; Μήπως δεν έχουν φορολογηθεί αγρίως; Και δεν θα πρέπει να ληφθεί υπ' όψιν στη φορολογία εισοδήματος ότι η δαπάνη πολυτελείας έγινε εδώ και όχι αλλού ;

Δαπάνες αποσβέσεων. Χαρακτηριστικό παράδειγμα οι γιατροί. Όταν σου λέει ο μεγαλογιατρός ότι «ξέρεις έφτασα στα σαράντα μου για να γίνω κάποιος» δεν έχει κάποιο δίκιο; Η φοροδοτική του ικανότητα δεν μειώνεται κατά κάτι; Ας το βρούμε αυτό το κάτι και, αν εξακολουθήσει να μην πληρώνει φόρους, τότε τον διαπομπεύουμε.

Δαπάνες αποθεμάτων. Ο γονιός δεν πρέπει να αποταμιεύσει για τα παιδιά του; Δεν έχει μειωμένη φοροδοτική ικανότητα εν όψει αυτής της ανάγκης; Ο αθλητής, που έχει ημερομηνία λήξης στη βασική του δραστηριότητα, δεν πρέπει να μπορεί να αποταμιεύσει; Δεν πρέπει να ληφθεί υπ’ όψιν ότι στο μέλλον δεν θα έχει τα σημερινά εισοδήματα; Με άλλα λόγια, ο γονιός και ο αθλητής δεν δικαιούνται να μην εξαντλήσουν τις τρέχουσες φοροδοτικές δυνάμεις τους;

Κοντολογίς : Όλες οι δαπάνες στην Εφορία! Χωρίς κανένα όριο.  Για ένα δίκαιο συνυπολογισμό της φοροδοτικής ικανότητας.

 

Το μοντέλο θα πρέπει να αποτιμά τη φοροδοτική ικανότητα συνεκτιμώντας ορθολογικά και δίκαια το εισόδημα και τις επί μέρους δαπάνες του φορολογούμενου. Οι ανελαστικές θα αφαιρούνται ολόκληρες, οι ελαστικές με κλιμακούμενο ποσοστό κ.τ.λ. Οι λεπτομέρειες δεν είναι το πρόβλημα, αν αποφασίσουμε να σκεφθούμε ορθολογικά και τίμια.

 

Τρίτον : Ο φόρος.

Ερώτημα : Ο Φ.Π.Α. δεν είναι φόρος επί του εισοδήματος; Αλλάζει κάτι επειδή δεν καταβάλλεται με τη φορολογική δήλωση;

Απάντηση : Προφανώς είναι φόρος επί του εισοδήματος! Προφανώς έχει αναλωθεί μέρος των δυνάμεων του φορολογούμενου κατά την καταβολή του Φ.Π.Α. 

Το ίδιο ισχύει και για οποιονδήποτε άλλο φόρο.  Όταν φορολογείται το εισόδημα δεν θα ήταν καλό να λαμβάνεται υπ' όψιν ότι έχει καταναλωθεί εδώ ή όχι; Αυτό ακριβώς σημαίνει ο συνυπολογισμός των άλλων καταβληθέντων φόρων.

Άρα : Ο φόρος εισοδήματος, που υπολογίζεται ανάλογα με τη φοροδοτική ικανότητα του φορολογούμενου, θα πρέπει να λαμβάνει υπ’ όψιν του όλους τους καταβληθέντες φόρους. Να δούμε μόνο το πώς.

 

Είναι σίγουρο ότι η μεγάλη πλειοψηφία των αναγνωστών αυτού του άρθρου αυτή τη στιγμή κάνει προσωπικούς υπολογισμούς. Τι θα χάσω, τι θα κερδίσω, τι να διεκδικήσω. «Αυτή είναι η Ελλάδα».

Οι υπόλοιποι, ίσως, σκέπτονται τα τεράστια τεχνικά προβλήματα εφαρμογής. Όμως, η λύση είναι απλή και είναι στα χέρια της νέας τεχνολογίας. Δεν πρέπει να αλλάξουμε το φορολογικό μας σύστημα για να θησαυρίσουν κάποιοι!

Χρειάζεται ένα σύστημα σε περιβάλλον διαδικτύου, ένα φιλικό στο χρήστη πρόγραμμα στο site του Υπουργείου Οικονομικών, στο οποίο ο κάθε φορολογούμενος θα μπορεί να εισάγει καθημερινά τα στοιχεία των δαπανών του.

Οι οδηγίες θα είναι άμεσα διαθέσιμες στο «παράθυρο» και θα προσαρμόζονται αυτόματα στα στοιχεία του χρήστη. Δεν είναι από ταινία επιστημονικής φαντασίας, είναι κάτι απλό σήμερα. Μόνο που θέλει να στύψουν κάποιοι το μυαλό τους για να έχουν οι υπόλοιποι στα χέρια τους ένα εύχρηστο εργαλείο.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον κάποια πράγματα γίνονται πολύ απλά. Ενδεικτικά :

 -      Ο χρήστης εισάγει τον Α.Φ.Μ. του εκδότη της απόδειξης και ανασύρεται αυτόματα η επωνυμία του εκδότη από τη βάση δεδομένων του συστήματος. Πόσες επιχειρήσεις – μαϊμού θα μπορούν να συνεχίσουν να κρύβονται;

 -       Ο εντοπισμός του εισπραχθέντος Φ.Π.Α. γίνεται πολύ πιο αξιόπιστα από τα σημερινά μέτρα (ταμειακές μηχανές, διπλότυπα κ.τ.λ.). Αντίρρηση;

 -      Στις συναλλαγές με πιστωτικές ή χρεωστικές κάρτες τα στοιχεία της δαπάνης του φορολογούμενου μπορούν να εισάγονται αυτόματα στην βάση δεδομένων. Είναι δύσκολο;

 -       Στις υπόλοιπες συναλλαγές θα μπορεί ο εκδότης της απόδειξης να εισάγει τα στοιχεία της δαπάνης στη βάση δεδομένων, αν το θέλει ο φορολογούμενος. Απίθανο; Μήπως ο σεβασμός στο περιβάλλον "πούλαγε" πάντα; Γιατί να μην αρχίσει να πουλάει και η "εξυπηρέτηση του φορολογούμενου";

 -      Τα στοιχεία μισθοδοσίας μπορούν να εισάγονται από τον εργοδότη, χωρίς βεβαιώσεις και λοιπά άχρηστα. Το ίδιο και οι συντάξεις. Είναι δύσκολο;

Οι καλοπροαίρετοι ας συγκρίνουν τα ανωτέρω με τα φαινόμενα που αναμένονται στις μεθεπόμενες φορολογικές δηλώσεις (αν προχωρήσουν ως έχουν τα μέτρα για τις αποδείξεις) : σακιά αποδείξεων μη επιδεχομένων έλεγχο, ουρές στους λογιστές άνευ αποδείξεων. Σύστημα θνησιγενές.

 

Φυσικά είναι λογικό να αναμένονται «προοδευτικές» αντιδράσεις στην ανωτέρω πρόταση, στο επίπεδο «προστασία προσωπικής ζωής» κ.τ.λ. Αλλά, αλήθεια, τι ακριβώς να προστατευθεί, τώρα που πια όλα είναι γνωστά; Πιστωτικές κάρτες και internet «ξέρουν και τι βρακί φοράμε»! Ναι ή όχι;

Εξ άλλου η απαιτούμενη βάση δεδομένων του Υπουργείου Οικονομικών μπορεί τεχνικά να προστατευθεί. Αν τα υπόλοιπα μας κάνουν, αυτό δεν θα είναι πρόβλημα!

Και κάτι τελευταίο : Τι θα γίνει – θα ρωτήσει κάποιος – με αυτούς που δεν έχουν πρόσβαση στο internet, για να εισάγουν τα στοιχεία που δεν έχουν ήδη εισαχθεί; Απάντηση : Ας πάρει η νέα γενιά το μέλλον στα χέρια της! Ο φορολογούμενος ας βρει βοήθεια από τα παιδιά του, τα εγγόνια του, τα ανήψια του, τα γειτονόπουλα – όποιον βρει! Δύσκολο;


Σχετικά με το blog
Σκέψεις, αναλύσεις, προτάσεις και - κυρίως - δράση με εποικοδομητική διάθεση
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις