Δρόμοι του πουθενά
Κώστας Τζαναβάρας
Λίγα λόγια για εμένα
Oberon, chief των ξωτικών
(διαβάστε περισσότερα)
Θέσεις


Β. Εργαλεία
486 αναγνώστες

14.9.201

Β

 

Εργαλεία

 

Γενικά

 

Η σημερινή αλλόκοτη κρίση του κόσμου μας, με αιχμή τη χώρα μας, σε συνδυασμό με τις δυνατότητες έρευνας και γνώσης που δίνει η σύγχρονη τεχνολογία, δίνουν μοναδική ευκαιρία σύνθεσης απόψεων και προσεγγίσεων από πολλά μέρη του κόσμου. Είναι άλλωστε γνωστό ότι «η κρίση είναι ευκαιρία» και γι’ αυτό οι Κινέζοι έχουν τις δύο αυτές λέξεις στο ίδιο ιδεόγραμμα.

 

Στόχος είναι – το είπαμε ! – η αναπλαισίωση της σκέψης μας, η Νέα Ελληνική Φιλοσοφία. Χρειάζεται να ξαναδούμε, από μηδενική βάση, ό,τι έχει ειπωθεί σε αυτό τον τόπο. Δεν θα πετάξουμε τίποτα ούτε θα κρατήσουμε τίποτα χωρίς σοβαρό λόγο.

 

Κάποιοι σημαντικοί έχουν μπει στην άκρη και έχουν ξεχασθεί. Κάποιοι έχουν γίνει είδωλα χωρίς να το πολυαξίζουν. Σίγουρα όμως και τα σωστά και τα λάθη είναι άξια προσοχής. Ακόμα και σαπιοκάραβο να πετάει κανείς, ψάχνει για αξιοποιήσιμα υλικά.

 

«Δάνεια» από άλλες φιλοσοφίες παίρναμε πάντα, αντιγραφές δεν κάναμε. Είναι άλλο να πάρεις μια ιδέα και να την προχωρήσεις και – κυρίως ! – να την κάνεις πράξη και άλλο να κάνεις ένα copy / paste όπως τόσοι και τόσοι ανίκανοι αντιγραφείς.

 

Οι «δανειολήπτες» προάγουν, οι «αντιγραφείς» εκχυδαΐζουν.

 

Όταν σήμερα κάποιος προτείνει «δανεισμούς» έχει να αντιμετωπίσει άθλιες επιθέσεις υπερπατριωτών που είναι σε θέση να υπερασπισθούν την εθνική καθαρότητα σκέψης, ενώ ταυτόχρονα τους είναι αντιπαθής ακόμη και η λέξη σκέψη. Πόσο μάλλον η ελευθερία σκέψης.

 

Ο Σοπενάουερ, στην κατά I. Yalom «θεραπεία» του, φέρεται να δηλώνει : «Μπορώ να αντέξω τη σκέψη ότι σε λίγο καιρό σκουλήκια θα καταβροχθίζουν το σώμα μου, αλλά τρέμω στην ιδέα ότι καθηγητές φιλοσοφίας θα ροκανίζουν τη φιλοσοφία μου

 

Σκέφτεται κανείς πόσοι και πόσοι μεγάλοι στοχαστές και ηγέτες θα συνυπέγραφαν «με τα δυο τους χέρια» αυτή τη βαριά κουβέντα.

 

Πόσοι και πόσοι μεγάλοι δεν είδαν τους επιγόνους τους να στήνουν ιερατεία όπου η αυθεντικότητα της σκέψης του πρωτοπόρου γίνεται «αυθεντικότητα» με την χυδαία παραλλαγή του όρου. Ενώ ο ιδρυτής θα καλωσόριζε στο διάλογο ένα αξιόλογο αμφισβητία, ο «απολογητής» της θεωρίας τον αφορίζει μετά βδελυγμίας.

 

Κάπως έτσι καταλήγουμε στο φαινόμενο να θεωρείται γραφικός οποιοσδήποτε αποτολμά να αμφισβητήσει αποφθέγματα καταξιωμένων. Στη μόδα είναι οι ικανοί στην αποστήθιση, την «κατανόηση» και – κυρίως ! – στην συντήρηση και περιχαράκωση του «μαγαζιού». Δευτερευόντως πιθανόν ενδιαφέρει και η εξάπλωση.

 

«Το μοναστήρι νάναι καλά και όποιος θέλει ανάβει κερί» λένε οι βολεμένοι.

 

Όμως, όπως λέει ένας αυθεντικός δημιουργός μας, «πολλά ήταν τα ψέματα που είπαμε ως εδώ, ας πούμε και μια αλήθεια και ας πέσει στο γιαλό» !

 

Δεν είναι – ίσως ! – ώρα να «στήνουμε στον τοίχο» αυθεντικούς δημιουργούς για άλλα, πέραν των πραγματικά αυθεντικών δημιουργιών τους …

 

Συμπέρασμα : φρεσκάρουμε τη σκέψη μας και προοδεύουμε. «Κι αν μας αντέχει το σκοινί θα φανεί στο χειροκρότημα».

 

 

Σημαντική διευκρίνιση

 

Όσα αναφέρονται ως «εργαλεία» στο παρόν κεφάλαιο νοούνται ως τα κυριότερα εργαλεία σκέψης του υποφαινομένου. Στους πρόθυμους να καταδικάσουν τις επιλογές αντιτάσσεται ευθέως το : «γνωρίζω αρκετά για να μην έχω πρόβλημα που δεν ξέρω περισσότερα» !

 

 

1.      Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ

 

Η Ινδική σκέψη είχε πάντα κάτι ιδιαίτερα χρήσιμο για τους Έλληνες δημιουργούς. Πρώτος – πρώτος, αν δεν προηγήθηκε άλλος, ο Μέγας Αλέξανδρος. Πιο πρόσφατοι οι μεγάλοι λαϊκοί βάρδοι μας του προηγούμενου αιώνα.

 

Ο Ινδός στοχαστής είναι παγιδευμένος στη νιρβάνα, την ακινησία, τη νοοτροπία που εκφράζεται ανάγλυφα με την άτεγκτη κατάταξη εκ γενετής σε κάστες. Αδιανόητο για Έλληνες.

 

Ο Έλληνας «δανειολήπτης» «παίρνει από το λαιμό» την «ιερή αγελάδα», την «αρμέγει» ασύστολα, την «σφάζει» όταν πρέπει, την «παντρεύει» ακόμα και με τίγρη ! Στόχος της πραγματικής Ελληνικής ενατένισης είναι η πρόοδος, η δράση. Στόχος της Ινδικής ενατένισης η αποδοχή της μοίρας.

 

Οι «Λαμπυρίδες» [εκδόσεις Ίκαρος] του Ινδού Νομπελίστα ποιητή του Μεσοπολέμου Ραμπιντρανάθ Ταγκόρ είναι μια αστείρευτη πηγή ιδεών για τις αναζητήσεις του υποφαινόμενου.

 

«Ταγκόρ φυσικά – τι άλλο ;» πολιτογραφήθηκαν από τον υποφαινόμενο τα ευφυή στιχάκια του που συμπύκνωναν σε μερικές λέξεις νοήματα που άλλοι [προσπαθούν να] λένε με ολόκληρους περισπούδαστους τόμους.

 

Πολλοί «τόμοι» γράφονται και αξίζουν αυτά που γράφουν και αναφέρονται σε ουσιαστικά θέματα, αλλά η μόδα επιτάσσει «να γράφεις πολλά», ακόμα και αν αυτό [λες ότι] θες να πεις θα λεγόταν με πολύ λιγότερα – ίσως και πιο αποτελεσματικά.

 

Παραδείγματος χάριν, πόσα άραγε πρέπει να γράψει ένας περισπούδαστος Δυτικός εργολάβος σεμιναρίων για να μεταδώσει στο κοινό του το :

 

«Η αδέξια δύναμη σπάζει το κλειδί

και χρησιμοποιεί το σκεπάρνι» ;

 

Η απάντηση είναι απλή : Ο Ευρωπαίος μάλλον δεν θέλει και πολύ να «ανοίξει την πόρτα», ο Αγγλοσάξονας και κυρίως ο Αμερικάνος «ξεκλειδώνει» πότε –πότε, αλλά τα γούστα του είναι με τις «σκεπαρνιές» – “I dont care” δικαιολογείται σηκώνοντας αδιάφορα τους ώμους.

 

Τα αποφθέγματα του Ταγκόρ στις «Λαμπυρίδες» είναι απλές αλήθειες που αρκεί να διατυπωθούν για να πείσουν. «Σηκώνουν κουβέντα» ελάχιστα, αλλά αυτό δεν είναι λόγος να μείνει στο απυρόβλητο.

 

Φυσικά δεν είναι τέτοιος λόγος για κάποιο πραγματικά σκεπτόμενο Έλληνα, που φιλοδοξεί να ανταποκριθεί στις … προδιαγραφές του Ρήγα – «όποιος συλλογάται ελεύθερα συλλογάται καλά».

 

Η βασική χρησιμότητα όμως των προσεγγίσεων της αλήθειας μέσω Ταγκόρ είναι η εισαγωγή στο κυρίως θέμα κάθε πραγματικού Έλληνα : «οπότενες τι κάνουμε ;».

 

Ενώ ο Ινδός βλέπει με κάποια περιφρόνηση το δυνάστη του να «σκεπαρνίζει», ο Έλληνας ψάχνει τρόπο να φέρει το «κλειδί» στη … μόδα. Και, αν απαιτείται, αφοπλίζει τον βάρβαρο και χρησιμοποιεί το «σκεπάρνι» για να του ανοίξει το κεφάλι. Αν θα είναι κυριολεκτικά ή μεταφορικά θα το βρούμε πάνω στην πράξη ...

 

 

2.      Κινέζικη σοφία

 

Δύο βιβλιαράκια με τίτλο «Κινέζικη σοφία» [εκδόσεις Οδυσσέας], κόκκινο της φωτιάς το «~1», μπλε σκούρο το «~2», συμπληρώνουν ιδανικά το Ανατολικής προελεύσεως πακέτο δανεικών.

 

Κάπου 330 παροιμίες αφοπλίζουν με την απλότητα της έκφρασης και την αμεσότητα του νοήματος.

 

Μιλώντας κανείς π.χ. περί οικονομίας χρόνου, έχει στη διάθεσή του το Δελφικό πρόσταγμα «χρόνου φείδου». Μόνο που για να καταλάβει στα αλήθεια την έννοια της φειδούς και – κυρίως ! – τη διαφορά της από την ανεξέλεγκτη τσιγκουνιά, χρειάζεται να φιλοσοφήσει περαιτέρω.

 

Αποτέλεσμα ; Ενώ ο κάθε Έλληνας είναι έτοιμος να επιδοκιμάσει το Μαντείο και τα προστάγματά του, ελάχιστοι είναι σε θέση να σκεφθούν ότι μπορεί να μην απαγορεύεται να διαθέσουμε και λίγο χρόνο για να δούμε λίγο πέρα από τη μύτη μας ! Ψέματα ;

 

Μπερδεύεται πραγματικά κανείς αν αντιπαραθέσει και συγκρίνει τρία παρεμφερή Κινέζικα αποφθέγματα. Ποιος δεν αντιλαμβάνεται ξεκάθαρα «πού το πηγαίνει» ο Κινέζος που συνιστά :

 

«Αν θες να κόψεις γρηγορότερα τα δέντρα σου

ξόδεψε διπλάσιο χρόνο να ακονίσεις τα τσεκούρια σου» ;

 

Σε άλλο σημείο το … μπερδεύει :

 

«Περίμενε πολύ, χτύπα γρήγορα».

 

Ενώ αλλού η φειδώ … συνιστάται :

 

«Κάτσε στην κορυφή του βουνού

και χάζευε τις τίγρεις να παλεύουν».

 

Στην πραγματικότητα όλες αυτές οι κινέζικες … φλυαρίες συμφωνούν με τον Ελληνικό χρησμό και τον επεξηγούν, αλλά το θέμα με τους χρησμούς είναι πόσοι τους καταλαβαίνουν πια – αν δεχθούμε ότι κάποτε κάποιοι τους καταλάβαιναν.

 

Γιατί αυτή η θεωρία της φειδούς καταλήγει σήμερα με την κοινή γνώμη να συγκατανεύει ομοφώνως στο «κάλλιο πέντε και στο χέρι παρά δέκα και καρτέρει». Ξεμπερδεύουμε μια και καλή και με τη σπατάλη χρόνου και με τις επενδυτικές σκέψεις. Απλούν !

 

Κάπως έτσι η σκέψη ενός λαού – που έχει αρκετή ιστορία ώστε να μπορεί να διαβάζει την ιστορία μας χωρίς να κοκκινίζει από ζήλεια και ντροπή – μπορεί να μας χρησιμεύσει τουλάχιστον για να φρεσκάρουμε τη δική μας φιλοσοφία.

 

Αν μη τι άλλο, για να την καταλάβουμε !

 

Αν μάλιστα σκεφθούμε ότι η φιλοσοφία μας ήταν βασικά όπλο μας για την άμυνα και την πρόοδο και όχι κάτι σαν την αθηναϊκή αμπελοφιλοσοφία της υποκρισίας - που «έστειλε στα αζήτητα» ή / και παρερμήνευσε ό,τι έχει ειπωθεί ε αυτόν τον τόπο «λακωνικώς», θα συμφωνήσουμε αβίαστα με τους Κινέζους :

 

«Άσπρη γάτα, μαύρη γάτα, αρκεί να πιάνει ποντίκια».

 

Συμπέρασμα : διαβάζουμε και χρησιμοποιούμε τώρα τα Κινέζικα κι ας γράφει ό,τι θέλει στην … ούγια ! Αργότερα, όταν θα έχουμε χρόνο, μπορούμε να δούμε ποιος έλληνας το είχε πει, πώς και πότε και ας γράψει η Ιστορία τότε γιατί δεν τον είχαμε καταλάβει νωρίτερα !

 

Αλλιώς, ας ετοιμάσουμε την άμυνά μας απέναντι στο δικό μας «όποιος δεν θέλει να ζυμώσει δέκα μέρες κοσκινίζει» ...

 

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο των Κινέζικων αποφθεγμάτων είναι η σχεδόν παντελής απουσία προστακτικής. Οι λίγες προστακτικές που συναντώνται έχουν σαφώς συμβουλευτικό χαρακτήρα και πολλές φορές ακολουθούν μία υπόθεση. Παράδειγμα το προαναφερθέν περί ακονίσματος τσεκουριών.

 

Ίσως μάλιστα αυτές οι προστακτικές να είναι αποτέλεσμα της μετάφρασης και να μην είναι έτσι ακριβώς στα πρωτότυπα. Η Κινέζικη σοφία απευθύνεται σαφώς στην κριτική ικανότητα – στοιχειώδη μάλιστα ! – του λήπτη του μηνύματος και δεν έχει καμία ανάγκη να προστάξει.

 

Η Κινέζικη σοφία δείχνει να ξέρει καλά το μηχανισμό της άρνησης, αυτόν που ο S. Freud τον έκανε … επιστήμη, ως μηχανισμό «άμυνας του εγώ» απέναντι στη δυσάρεστη πραγματικότητα.

 

Ό Όμηρος βέβαια είχε εξαντλήσει προ πολλού το θέμα. Λεπτομέρεια …

 

 

3.      Αμερικανική διανόηση

 

Στην τόσο δημοφιλή λαϊκίστικη προσέγγιση των πάντων με τους εύκολους ισοπεδωτικούς αφορισμούς, όλοι οι Αμερικανοί είναι «γκάγκστερς», χωρίς βάθος σκέψης, ψεύτικοι, στημένοι, ιμπεριαλιστικά προβεβλημένοι από πανίσχυρα διαφημιστικά μέσα. Και όλο το πρόβλημα είναι η απάντηση στο αλά “W.” … ευγενικό ερώτημα : “are you with us or against us ?”.

 

Αν το ψάξει κανείς, μπορεί να βρει λίγους μεν εκλεκτούς δε Αμερικανούς δημιουργούς που μπορούν κατάματα να ισχυρισθούν ότι «έχουν το δάχτυλο στο μέλι» και δεν το «γλείφουν». Το δημοφιλές κριτήριο της καταδίκης τους από την επιστημονικά χειραγωγούμενη κοινή γνώμη είναι το πάχος του πορτοφολιού τους.

 

Ποιος θα αποδεχόταν υπέρ τους την συνηγορία του Ταγκόρ «το κέρδος χαμογελάει στην καλοσύνη, όταν το καλό είναι προσοδοφόρο» ;

 

Για τους ψαγμένους η ερμηνεία του φαινομένου είναι λίγο πιο … ευφυής : οι «καλοί» δημιουργοί καπηλεύονται ιδέες για να πουλήσουν.

 

Ας δεχθεί κανείς ότι η τακτική των προχωρημένων μυαλών των Αμερικανικών πανεπιστημίων να απευθύνονται “to whom may be concerned” δεν είναι και πολύ γνωστή. Έτσι και αλλιώς γράφουν με την ελπίδα ότι κάποιος άλλος πανεπιστημιακός κάποια άλλη στιγμή θα παραλάβει αυτοβούλως τη σκυτάλη των προβληματισμών.

 

Πώς όμως να ερμηνευθεί η «κάθετη» απροθυμία των πάντων να κουβεντιάσουν την εκδοχή οι υπερπαραγωγές του Hollywood να περιλαμβάνουν ταινίες – αριστουργήματα που κρύβουν επιμελώς μηνύματα αξίας ;

 

Φυσικά αν κάποιος ακούσει τα επιχειρήματα και αντιτάξει βάσιμες αντιρρήσεις επί της ουσίας των επισημάνσεων μικρό το κακό. Κανένα πρόβλημα !

 

Όταν όμως ο αντίλογος είναι ένα απλό «αποκλείεται» – άσχετα αν εκφράζεται μονολεκτικά ή περιφραστικά – έχουμε σαφώς να κάνουμε με καραμπινάτες προκαταλήψεις.

 

Ας σκεφθεί ο καθένας για τον εαυτό του πόσο θα ανεχόταν να ακούσει επιχειρήματα υπέρ της αξίας π.χ. του δημιουργήματος “Kill Bill” του Tarantino. Βλέπει το αίμα να ρέει άφθονο, τα γιαπωνέζικα σπαθιά να αποκεφαλίζουν σε ρυθμό πολυβόλου, το ρεβόλβερς να ηχούν κάθε τόσο και κοιτάζει τον έχοντα τη φαεινή ιδέα του «να το δούμε αλλιώς» στο στυλ «πας καλά ;».

 

Ούτε λίγο ούτε πολύ ο υποφαινόμενος έχει υποστηρίξει μέσω των blogs του στο www.capital.gr ότι η συγκεκριμένη ταινία συνιστά ύμνο στη μητρότητα, πραγματεία ολκής περί των σχέσεων και διαφορών των δύο φύλων και πραγματικό κόλαφο στο εκπαιδευτικό μας σύστημα !

 

Για όσους τυχόν θα απορούσαν «πώς τόσα πολλά σε μία ταινία ;» η απάντηση θα ήταν απλά «αυτά είναι μόνο τα κυριότερα» !

 

Ας σημειωθεί ότι θεωρητικά δεν αποκλείεται καθόλου τα βαθειά αυτά συμπεράσματα – αν στοιχειοθετούνται φυσικά ! – να προκύπτουν ουσιαστικά εν αγνοία των δημιουργών τους. Ένας αυθεντικός δημιουργός, όπως αυτοί που δικαιολογούν τις απίστευτα υψηλές αμοιβές που γνωρίζουμε, αποδίδει ρεαλιστικά την πραγματικότητα. Κάπως έτσι η αλήθεια προβάλλει αβίαστα.

 

Η ωμή αλήθεια ήταν ούτως ή άλλως πάντα δημοφιλέστερη στα όρια της Αμερικανικής υπερδύναμης και προέκυπτε τελείως αυτόματα από τους ξεκάθαρους ανταγωνιστικούς κανόνες και θεσμούς. Κάπως έτσι αγοραζόσουνα όσο άξιζες ή έστω όσο καλά μπορούσες να διαπραγματευτείς την αξία σου.

 

Μόνο που το σύστημα πια μπάζει από παντού και εξελίσσεται σε ένα όλο και πιο απάνθρωπο εγκληματικό καπιταλισμό.

 

Thanks God” “scripta mannent” και οι εξαιρετικά πολύτιμες πηγές γνώσης, κυρίως του περασμένου αιώνα, είναι ακόμα προσιτές. Πολλοί διατηρούν τη θέση τους στο σύστημα αλλά φροντίζουν ταυτόχρονα να παραδώσουν πολύτιμα εφόδια σε άλλους που έχουν τη δυνατότητα, κάποια στιγμή κατάλληλη, να «τραβήξουν μαχαίρι» …

 

Στο μεταξύ ο μέσος Αμερικανός ωρύεται απελπισμένος “change we need” …

 

 

4.      Ευρώπη

 

Όταν μιλάει κανείς συλλήβδην για τη «γηραιά ήπειρο» κινδυνεύει να πέσει σε μεγάλες παγίδες. Είναι τέτοια η ποικιλομορφία φιλοσοφιών και συστημάτων που δυσκολεύεται εξαιρετικά κάποιος που θα ήθελε να μιλήσει γενικά.

 

Σίγουρα όμως μπορεί ακίνδυνα κανείς να διαπιστώσει ότι στην ηπειρωτική Ευρώπη δεν υπήρξαν ποτέ οι Αμερικανικοί ξεκάθαροι κανόνες του ανταγωνιστικού παιχνιδιού, ενώ υπήρξε παλινδρόμηση μεταξύ διαφόρων αφύσικων καταστάσεων.

 

Η πιο βασική ήταν ο ουμανισμός, ένα συμπαθές μεν αλλά αφελές και ουτοπικό κατασκεύασμα, με εξαιρετικά μικρή διάρκεια ζωής. Οι πάσης φύσεως ουμανιστές – εκτός τιμητικών εξαιρέσεων ! – αποδεικνύονταν εύκολα ιδιοτελείς βολεψάκηδες όταν έφθανε σε οποιαδήποτε μορφή η στιγμή της αλήθειας : «αρχή άνδρα δείκνυσι».

 

Φυσικά είναι απαραίτητο να διαχωρίσει κανείς τα υψηλά αιτήματα του ουμανισμού από τις αφελείς σκέψεις για την υλοποίηση των υψηλών ιδανικών. Ο συνήθης «καταξιωμένος» Ευρωπαίος πνευματικός άνθρωπος θεωρεί αυταπόδεικτο ότι τα ιδανικά που τον εμπνέουν θα μείνουν για πάντα στη φαντασία του.

 

Κατά τα άλλα και οι αποδέκτες των αγαθών του ουμανισμού, του σύγχρονου Ευρωπαϊκού κοινωνικού κράτους, δεν ήταν και αμελητέο πρόβλημα. Όταν δίνει κανείς χωρίς ευθυκρισία, τα αποτελέσματα αργά ή γρήγορα προκύπτουν νομοτελειακά.

 

Μόνο Γερμανοί κοντόφθαλμοι κρετίνοι θα μπορούσαν π.χ. να σκεφθούν τα γενναιόδωρα επιδόματα τέκνων για τις άγαμες μητέρες. Επιδόματα που έγιναν πόρος ζωής για φρικιά – μητέρες παιδιών αγνώστου πατρός.

 

Είναι – μεταξύ άλλων ! – μια δυσδιάκριτη μεν αλλά βάρβαρη διατάραξη της σχέσης μάνας – παιδιού. Η μητέρα επαγγέλλεται πια τη μητέρα. Βιοπορίζεται από το παιδί της και η ήδη δυσχερής σχέση εξάρτησης μάνας – παιδιού δυσχεραίνεται δραματικά.

 

Τα αποτελέσματα στη σύγχρονη Γερμανική κοινωνική συμπεριφορά, με εξέχουσα την κτηνώδη συμπεριφορά απέναντι στους εταίρους στα πλαίσια της Ευρωπαϊκής Ένωσης, είναι εμφανή – σε αυτούς που θέλουν να τα εξετάσουν ορθολογικά.

 

Είναι εύκολο να κατηγορήσει κανείς τις ως άνω απόψεις ως ανάλγητες, αλλά οι αντιπροτάσεις κανονικά υπερφαλαγγίζουν τις κατηγορίες.

 

Όταν π.χ. οι στρατηγικοί εγκέφαλοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης ψάχνουν για το περίφημο «ελάχιστο εγγυημένο εισόδημα» αναρωτιέται κανείς γιατί είναι απαραίτητη η λέξη εισόδημα και δεν επαρκεί ο στόχος του «ελάχιστου εγγυημένου επίπεδου διαβίωσης». Εννοώ τις κοινωνικές παροχές σε είδος και όχι σε χρήμα.

 

Αν κάποιος αντιτείνει τις γνωστές αποτυχίες των διαφόρων συστημάτων δωρεάν υγείας κ.λ.π. η απάντηση είναι ότι τα προβλήματα που αναντίρρητα παρουσιάσθηκαν δεν ήταν από το «δωρεάν». Περισσότερα αργότερα.

 

Το σε είδος ή σε χρήμα έχει «διαφορά τρίχας και τριχιάς» – σαφέστατα ! Μόνο που οι Ευρωπαϊκοί εγκέφαλοι κατευθύνονται βασικά σε στόχους του επιπέδου «σε δουλειά να βρισκόμαστε» και ελάχιστα ενδιαφέρονται για λύσεις.

 

Γι’ αυτό και το απίστευτης ανοησίας κατασκεύασμα της Ο.Ν.Ε., που ήδη καταρρέει, όπου τα πάντα κινούνται κατά σύστημα βάσει συμβιβασμών που γίνονται μάλιστα δεκτοί πανηγυρικώς !

 

Με συμβιβασμούς λύνονται προβληματικές σχέσεις – η πρόοδος βασίζεται σε σχέσεις που βασίζονται σε συνθέσεις ! Άλλο συμβιβασμός, άλλο σύνθεση !

 

Κάπως έτσι η Ευρωπαϊκή διανόηση έχει λίγα να προσφέρει όταν «ο κόμπος φθάνει στο χτένι». Όταν όμως «βγει το φίδι από την τρύπα» οι πανηγυρισμοί μπορούν κάλλιστα να είναι πάνω και σε Ευρωπαϊκές μελωδίες !

 

Πάντως θα ήταν παράλειψη, την ώρα των δύσκολων αποφάσεων και μαχών, να αγνοηθούν οι φιλοσοφικές προσεγγίσεις του Σοπενάουερ και του Νίτσε, δυο μυαλών εξαιρετικά ρεαλιστικών μέχρις ωμότητας.

 

 

Εκείνο που σίγουρα πρέπει να τύχει ανηλεούς κριτικής είναι η περίφημη Μαρξιστική θεωρία, τόσο ως οικονομική ανάλυση του καπιταλισμού, όσο και ως προσέγγιση της κοινωνικής πραγματικότητας. Φυσικά και η Μαρξιστική θεωρία έχει πολύ σημαντικά στοιχεία προς αξιοποίηση !

 

Για τον ακραιφνή Μαρξιστή η αξία ενός προϊόντος είναι ένα απλό άθροισμα της εργατικής δύναμης που έχει ενσωματωθεί σε αυτό κατά την διαδικασία παραγωγής του. Ο Μαρξιστής αγνοεί επιδεικτικά την αξία του management και εν γένει την αξία της πνευματικής εργασίας στην παραγωγή.

 

Κάπως έτσι ο πιο ακραίος Μαρξιστής, ο Στάλιν, ηρωοποίησε τον περίφημο Σταχάνωφ, ένα τέρας της φύσης ως προς τα σωματικά προσόντα, που έβγαζε πολλαπλάσιο κάρβουνο από ένα απλό ανθρακωρύχο. 

 

Τελείως φυσιολογικά η λαίλαπα του Σταχανωφισμού «εξαφάνισε» – ίσως όχι μόνο ως φίρμα – τον ανώνυμο [;] που έδωσε το προβάδισμα στην αλήστου μνήμης Σοβιετική Ένωση στο κυνήγι των εντυπώσεων ως προς την εξερεύνηση του διαστήματος.

 

Η επινόηση των δίπατων κινητήριων θαλάμων των διαστημοπλοίων, όπου ο δεύτερος πυροδοτείται αρκετά μετά την εκτόξευση και δίνει την κρίσιμη ώθηση για την έξοδο από τη γήινη έλξη, είναι κάτι που σχεδόν οι πάντες αγνοούν.

 

Ο … δυστυχής «Σοβιετικός άνθρωπος» πολύ πιθανόν να είχε τη σοφία να κρυφτεί, π.χ. στέλνοντας την ιδέα του με ένα ανώνυμο γράμμα, γιατί ήξερε καλά τι τον περίμενε … Πάντως «όνομα» σαν τον Γιούρι Γκαγκάριν και την Βαλεντίνα Τερέσκοβα σίγουρα δεν είναι.

 

Με αυτά τα μυαλά ένας Μαρξιστής δεν μπορεί να καταλάβει γιατί «στα χέρια» ενός ικανού manager 10 εργάτες «πετάνε σπίθες» πανευτυχείς, ενώ «στα χέρια» ενός γραφειοκράτη διευθυντή πηγαινοφέρνουν χαρτιά άσκοπα ή αποδίδουν ελάχιστα.

 

Ως προς την κοινωνική ανάλυση ο Μαρξισμός αποφαίνεται κάθετα υπέρ της μονιμότητας της πάλης των τάξεων. Βοηθάει και η τόσο δημοφιλής στους περισπούδαστους φιλοσόφους των σαλονιών υποσυνείδητη θεωρία των αποτυχημένων προσπαθειών.

 

Ένας φιλόσοφος της δράσης – τα άλλα είναι αμπελοφιλοσοφίες ! – βλέπει την αποτυχημένη προσπάθεια ως πρόκληση για μια καλύτερη προσπάθεια, είτε στην προετοιμασία είτε στην εκτέλεση. Με στόχο τη λύση !

 

Φυσικά δεν θα κυνηγήσει χίμαιρες, αλλά δεν θα κατοχυρώσει ως χίμαιρα ο,τιδήποτε δεν επετεύχθη σε προηγούμενη προσπάθεια. Έχει μεγάλη διαφορά το ένα από το άλλο !

 

Κάπως έτσι στην πραγματικότητα η πεποίθηση του Μαρξιστή συμπυκνώνεται ουσιαστικά στο συλλογισμό «υπάρχει πάλη των τάξεων επειδή πάντοτε υπήρχε και δεν γίνεται να μην υπάρχει». Χωρίς γιατί !

 

Εκτός αν η διαπίστωση της ύπαρξης τάξεων κατοχυρώνει λογικά το συμπέρασμα ότι πάντα «θα βγάζουν τα μάτια τους» !

 

Η πεποίθηση αυτή καταδικάζει a priori όλες τις προσπάθειες επίλυσης του υπ’ όψιν προβλήματος, όπως και πολλών άλλων, και παγιδεύει τον κόσμο ολόκληρο στα ανταγωνιστικά παιχνίδια.

 

Ένας Μαρξιστής δεν διανοείται την περίπτωση επιτυχούς κατάληξης ενός winwin game. Δεν «το χωράει το μυαλό του», άρα αποκλείεται !

 

Επομένως, αν θέλει κανείς να δει μπροστά, χρειάζεται να ξεχάσει τις Μαρξιστικές αγκυλώσεις και να σκεφθεί την φυσική αρμονία αντί της αφύσικης ισότητας.

 

Η ισότητα, με άλλα λόγια, δεν είναι τελικός σκοπός αλλά μέσο επίτευξης τελικών σκοπών. Κάποιος που διαδηλώνει υπέρ της ισότητας καλείται να σκεφθεί τι θα απαντήσει στην απλή ερώτηση : «τι την θέλεις την ισότητα ;».

 

Και, αν καταφέρει να διατυπώσει κάποιους ρεαλιστικούς στόχους, θα πρέπει να απαντήσει στην επόμενη : «αν έχεις αυτά που ζητάς, θα εξακολουθήσεις να διαδηλώνεις για την ισότητα ;».

 

Κάπως έτσι κάποιος που θα τολμούσε να συμπυκνώσει το Ευρωπαϊκό αίτημα της ελευθερίας στην ελευθερία στον έρωτα που προβάλλει μια ακόμα παρεξηγημένη κινηματογραφική ταινία, η Emmanouelle, κινδυνεύει να δει τη φωτογραφία του πάνω από τη [διφορούμενη ;] αγγελία WANTED !

 

«Σιχαίνομαι τον έρωτα που κάνουν τα καταπιεσμένα ανθρωπάκια» θα «φτύσει» η … άθλια κουκλάρα και θα βρει αντιμέτωπες ακόμα και αυτές που συμφωνούν …

 

«Τα λόγια είναι λόγια, η μακαρονάδα είναι φαΐ» έφθασε στα αυτιά του υποφαινόμενου από την ίδια προέλευση με το κρίσιμο Υ χρωματόσωμα …

Σαφές ;

 

 

5.      Ελληνική φιλοσοφία

 

Μιλώντας για Ελληνική φιλοσοφία το μυαλό της συντριπτικής πλειοψηφίας πηγαίνει στον Πλάτωνα. Και – κατά την κρατούσα επιστημονική άποψη – ο δάσκαλός του, ο Σωκράτης, ούτε λίγο ούτε πολύ, διαιρεί τους Έλληνες φιλόσοφους σε προσωκρατικούς και … πλατωνικούς.

 

Για κάποιο λόγο διέφυγε της προσοχής πάντων [;] ότι ο Σωκράτης είχε τρεις γιούς από τους οποίους κανένας δεν μπορεί να περάσει επαξίως το τεστ Κατσιφάρα : «σε ξέρει ο θυρωρός της πολυκατοικίας σου ;”.

 

Για κάποιο λόγο ουδείς [;] έψαξε μήπως οι κατήγοροι που τον έφεραν προ των ευθυνών του για διαφθορά των νέων είχαν κάποιο δίκιο. Γιατί άραγε διώχθηκε για τις απόψεις του κάποιος φιλόσοφος που φιλοσοφούσε πολύ πιο συντηρητικά από απειράριθμους συντοπίτες συναδέλφους του, τους οποίους δεν διανοήθηκε κανείς να θίξει ;

 

Πώς να βρεθεί στη συνέχεια κάποιος που να προφέρει … ζωντανός την ανήκουστη θεωρία ότι ίσως κατάλαβε το λάθος του και έσπρωξε την ετυμηγορία στη θανατική καταδίκη του και προχώρησε στην ηρωική αυτοεκτέλεσή της.

 

Η προς έλεγχο υπόθεση απλή : μήπως για να διασώσει τη θεωρία του δημιουργώντας στους πάντες ενοχές με την ηρωική έξοδό του ;

 

«Η βασική ιδέα είναι ότι ο Πλάτων έχει πολλές και σαφείς φιλοσοφικές απόψεις τις οποίες για πολλούς λόγους, δεν θέλει να δημοσιοποιήσει. Επομένως, χρησιμοποιεί τη δομή και την παρουσίαση των χαρακτήρων των έργων του για να υπονομεύσει την προφανή τους σημασία και να υποδηλώσει τις πραγματικές  προθέσεις του σ’ εκείνους που μπορούν να ακολουθούν το κρυφό νήμα της σκέψης του

 

«Όσο ο Ευθύφρων εξακολουθεί να μην έχει συνείδηση της άγνοιάς του, επιδεικνύει εκείνη την έλλειψη αυτογνωσίας την οποία ο Σωκράτης θεωρεί το σοβαρότερο ανθρώπινο ελάττωμα... Η αυτοπεποίθησή του είναι μια μορφή τύφλωσης, μία αυταπάτη... Μπορεί να έχασε το επιχείρημα, αλλά αυτό δεν σημαίνει τίποτε για εκείνον : αναχωρεί απρόσβλητος, ίδιος και απαράλλακτος

 

Αποσπάσματα από βιβλίο Έλληνα που «πήρε των ομματιών του» και έφυγε. Τόσο που το βιβλίο του μεταφράσθηκε στη μητρική του γλώσσα από άλλους !

 

Περί πλατωνικής ειρωνείας ο λόγος.

 

Κάπως έτσι καταλήγει να περνάει αψήφιστα η προειδοποίηση του ίδιου του Πλάτωνα για τις αυταπάτες μας. Κάτι έγραψε για σπήλαιο …

 

Όσοι έχουν και διάθεση και χρόνο – «τέτοιες ώρες τέτοια λόγια» ! – ας ψάξουν αν από τα μακροσκελή και αινγματικά διατυπωμένα κείμενα φαίνεται αν ο ίδιος ο Πλάτωνας μιλούσε για αυταπάτες δικές του ή άλλων.

 

 

Μιλώντας για Αρχαία Ελληνική Φιλοσοφία κανονικά θα έπρεπε να μιλάμε κατά προτεραιότητα για την Ιατρική – τα άλλα έπονται ! Ήταν φιλοσοφία ζωής, φιλοσοφία υγείας, φιλοσοφία θεραπείας με συνολική θεώρηση του ασθενούς και όχι της ασθένειας.

 

Κάθε Ελληνική πόλη είχε τη Σχολή της ή ακόμα και τις Σχολές της. Κάθε σημαντικός γιατρός σκεπτόταν την υγεία των συντοπιτών του, αρχίζοντας από το κλίμα του τόπου, τις τροφές, τις συνήθειες.

 

Κάθε σημαντικός γιατρός είχε μαθητές που σύντομα θα έπαιρναν τη σκυτάλη του δασκάλου τους και θα έβαζαν το δικό τους λιθαράκι – ή τουλάχιστον θα προσπαθούσαν.

 

Σύμφωνα με το μνημειώδες βιβλίο «Η ιατρική στην αρχαιότητα» του Kurt Pollak

[Εκδόσεις Δημ. Ν. Παπαδήμα, 2005] η μόνη πόλη που δεν είχε Σχολή Ιατρικής ήταν η Αθήνα ! Μένει άναυδος κανείς από το γεγονός, αλλά είναι γεγονός και μάλιστα γεγονός που εξηγεί πολλά …

 

Πολύ απλά, για να είναι κανείς «γιατροφιλόσοφος» – όπως έφθασε να λέγεται μέχρι πρόσφατα – πρέπει να έχει ενδιαφέρον για το συνάνθρωπο. Οι Αθηναίοι δεν είχαν και γι’ αυτό φρόντισαν μεθοδικά η Ιατρική Φιλοσοφία των Αρχαίων να φθάσει στις μέρες μας μόνο κατ’ όνομα ως Ιπποκρατική.

 

Να επισημάνω ότι αργότερα Ιατρική Σχολή δεν είχε και η Ρώμη …

 

Κάπως έτσι η σημερινή Ιατρική είναι στα χνάρια της Σχολής της Κνίδου, μιας πόλης απέναντι από την Κω και «αντίπαλου δέους» της Ιπποκρατικής Σχολής. Η Κνιδιακή Σχολή απομόνωνε το σύμπτωμα και ασχολιόταν με τη θεραπεία της ασθένειας.

 

Η Ιπποκρατική Σχολή – πόσοι αλήθεια ξέρουν ότι έδρευε στην Κω ; – βασιζόταν στη θεώρηση του ασθενούς ως σύνολο. Πήγαινε κανείς στο γιατρό με πόνους και ξεκίναγε ο γιατρός από τις διατροφικές συνήθειες του ασθενούς και συνέχιζε με φιλοσοφική και εποπτική θεώρηση της ομαλής ροής των «τεσσάρων χυμών».

 

Έφθασε στα αυτιά μου από συγχωριανούς μου η ιστορία ενός παλαιού γιατρού της περιοχής που – μεταξύ άλλων – θεράπευσε [πέρα από την άμεση βοήθεια] μια γυναίκα με κρίση χολής με τη σύσταση να καταπίνει ένα κουταλάκι λάδι κάθε πρωί !

 

Και την είχε εξετάσει διακόπτοντας το θειάφισμα των αχλαδιών του !!!!! Αχλαδιών πολλών στρεμμάτων που τις μάζευε κάθε χρόνο όλη η φτωχολογιά της περιοχής ως μόνη ανταπόδοση των υπηρεσιών του φημισμένου γιατρού. Ανατριχιαστικό.

 

Το αυτονόητο σήμερα «ιατρικό απόρρητο» ήταν το ακριβώς αντίθετο στην Αρχαία Ελλάδα : ο γιατρός δέχονταν τους οπαδούς του ουσιαστικά δημοσίως, έδινε προς όλους συμβουλές [για να τον αφήνουν ήσυχο που λέμε !] και η φήμη του ανέβαινε μαζί με τις επιτυχίες του.

 

Αντιλαμβάνεται κανείς αβίαστα – εφόσον θέλει ! – ότι μιλάμε για μια μακροχρόνια πορεία διαστρέβλωσης των πάντων, στο βωμό κυρίως οικονομικών συμφερόντων.

 

Κάπως έτσι ο … προσωκρατικός φιλόσοφος Ηράκλειτος δεν είναι και τόσο … σημαντικός, βασικά γιατί τα έλεγε τσεκουράτα και με δυο - τρεις λέξεις ή μια φράση. Ποιος εκδοτικός οίκος π.χ. θα κονομήσει εκδίδοντας τρεις λέξεις : «πόλεμος πατήρ πάντων» ;

 

Η ιδεολογία του «ράβε ξήλωνε δουλειά να μη σου λείπει» δεν τα ανέχεται τα επιγραμματικά αποφθέγματα, ιδίως αν λύνουν προβλήματα …

 

 

6.      Κόρινθος

 

Εκεί που η ενορχηστρωμένη εκστρατεία λασπολογίας φθάνει στο αποκορύφωμά της είναι στην αντιμετώπιση της Κορίνθου από την επιστήμη της Ιστορίας.

 

Αν πιστέψει κανείς τον μακαρίτη Άγγελο Φουριώτη, συγγραφέα πολύτομης Ιστορίας της κοινής ιδιαίτερης πατρίδας μας, οι Αθηναίοι ιστορικοί έφθασαν να αμφισβητήσουν την συμμετοχή των Κορινθίων στη ναυμαχία της Σαλαμίνας και τη μάχη των Πλαταιών.

 

Στην πραγματικότητα η πλούσια πόλη της Κορίνθου ήταν η low profile ηγέτιδα πόλη, με μακρά παράδοση σοφών διπλωματικών κινήσεων που εξασφάλιζαν τη δική της ευημερία αλλά και μια στοιχειώδη συνύπαρξη των διαφόρων πόλεων – τσαμπουκάδων.

 

Γι’ αυτό άλλωστε οι Ρωμαίοι κατακτητές, για να υποτάξουν τελειωτικά την Ελλάδα, ισοπέδωσαν την πόλη το 146 π.Χ. Όταν θέλεις να κάνεις δικό σου ένα κοπάδι, σφάζεις το τραγί – όχι την προβατίνα, ούτε το σκύλο ! Απλό.

 

Η Κόρινθος ήταν η «ευδαίμων πόλις» που βάσιζε την ευμάρειά της στον ευφυή συνδυασμό της οικονομικής της δύναμης και των απλών αντιλήψεων περί ζωής.

 

Η αναμφίβολα τεράστια οικονομική της δύναμη οφειλόταν βασικά στην ευφυή εκμετάλλευση της γεωγραφικής της θέσης, με τα διόδια στον Ισθμό αλλά και στο ότι ήταν ένα απέραντο εργαστήριο ειρηνικής δημιουργικότητας.

 

Δεν υπήρχαν φιλόσοφοι, κανένας ονομαστός ! Ο λόγος : η φιλοσοφία ήταν απλή φιλοσοφία ζωής όλων. Φθάνει ζωντανή μέχρι τις μέρες μας. Ο Φουριώτης αναφέρεται στη «σοφία του τόπου».

 

Τα Κορινθιακά αγγεία π.χ. ήταν περίτεχνα, εκεί πρωτοφτιάχτηκαν τα μελανόμορφα, και ήταν περιζήτητα. Και τα «σήκωσε» ο καταστροφέας της Μόμμιος για τη Ρώμη.

 

Πολλές εκατοντάδες χρόνια π.Χ. εφευρέθηκε στην Κόρινθο το χαλινάρι για τα άλογα. Αντιλαμβάνεται κανείς αβίαστα τι κοσμογονία ήταν στην εποχή της αυτή η εφεύρεση. Οι μετριόφρονες Κορίνθιοι έφτιαξαν το μύθο του Βελλερεφόντη με τον Πήγασο και ξεμπέρδεψαν κάπως με τον κίνδυνο να «τους πιάσει το κακό το μάτι» ...

 

Η ισχυρή Κόρινθος δεν είχε πρόβλημα να είναι για εκατοντάδες χρόνια φόρου υποτελής στο Άργος. Είναι τελείως λογικό να βρει κανείς το λόγο : οι νταήδες Αργίτες – αφεντικοί ήσαν οι καλύτεροι πελάτες των … παλιομάγαζων. Ακόμη και αν δεν άφηναν τους φόρους στο ταμείο, ήταν σίγουρα «ατραξιόν» με τα καμώματά τους και οι τόσο σημαντικοί για κάθε τέτοιο μαγαζί «κράχτες».

 

Οι περιβόητες εταίρες της Κορίνθου, σημείο αιχμής για την κακή φήμη της πόλης, δεν ήταν απλώς «εκδιδόμενες επί χρήμασι». Φυσικά όχι όλες.

 

Η εταίρα ποιότητος διασκέδαζε εντέχνως τον πελάτη, καθώς ήταν αρκετά προχωρημένη στις τέχνες, ενώ ταυτόχρονα τον μάθαινε αντρική συμπεριφορά με το να «τιμωρεί» πονηρά τα νταηλίκια του.

 

Και βέβαια «λυχνίας σβησθείσης πάσα γυνή ομοία» !

 

Ακόμα και αν λοιδορήσει κανείς αυτή τη θεώρηση του «ου παντός πλειν ες Κόρινθον», πώς να εξηγήσει την κακή φήμη της Κορινθιακής πορνείας, τη στιγμή που η Αθηναϊκή παιδεραστία είναι στο απυρόβλητο και αναγορεύεται σε έρωτα ;

 

Θεμέλιος λίθος της Κορινθιακού ρυθμού ειρηνικής συνύπαρξης ήταν ο θεσμός των ελεύθερων συσσιτίων. Καθιερώθηκε κάπου 12 αιωνες π.Χ. από τον θεμελιωτή της ακμής της πόλης, τον Σίσυφο, και στήριξε για κάπου 6 αιώνες την κοινωνική γαλήνη της πόλης.

 

Αντιλαμβάνεται [;] κανείς αμέσως πώς είναι μια κοινωνία όπου κανείς δεν έχει άγχος διατροφής !

 

Τα συσσίτια καταργήθηκαν από τον περίφημο Περίανδρο, τύραννο της πόλης για 45 ολόκληρα χρόνια, ο οποίος έμαθε ότι «τρώγοντας ερχόταν η όρεξη» των συμπατριωτών του για συνομωσίες εναντίον του. «Πονάει δόντι, κόβει κεφάλι» ! Γνωστό κουσούρι.

 

Ο Περίανδρος έφερε την πόλη στη μεγαλύτερη ακμή της, καθώς αναβάθμισε τη διέλευση του Ισθμού με τον Δίολκο, ένα μεγαλοπρεπή πετρόκτιστο «δρόμο» όπου τσούλαγαν τα πλοία, αποφεύγοντας την τεράστια για την εποχή περιπορεία της Πελοποννήσου.

 

Ο Περίανδρος είχε μάλιστα ετοιμασθεί να διανοίξει διώρυγα, καθώς οι υψηλές διπλωματικές σχέσεις του με την Αίγυπτο του εξασφάλιζαν το know how για Φαραωνικού μεγέθους έργα. Σύμφωνα με τον Φουριώτη τον σταμάτησε το ιερατείο για να μην διαταραχθεί η φύση !

 

Ο εκ των 7 σοφών της αρχαιότητας απέτυχε οικτρά να αφήσει άξιους απογόνους. Βίαιος χαρακτήρας, ισοπέδωσε την προσωπικότητα του πρωτότοκου γιού του και κατάφερε να στρέψει εναντίον του την μήνιν του άξιου δευτερότοκου, όταν έβαλε και δολοφόνησαν τη μάνα τους.

 

Το προσωπικό του δράμα ολοκληρώθηκε όταν έστειλε τελικά μήνυμα στο γιό του που είχε καταφύγει στην αποικία στην Κέρκυρα : «έλα στην Κόρινθο να με διαδεχθείς και έρχομαι εγώ εκεί». Το έμαθαν οι Κερκυραίοι και σκότωσαν τον άξιο διάδοχο για να μην τους φορτωθεί ο Περίανδρος έστω για λίγα χρόνια ...

 

Η αποτυχία του Περίανδρου γίνεται ακόμα πιο κραυγαλέα δεδομένου ότι ήταν γιός και διάδοχος του Κύψελου, ο οποίος φρόντισε με ιδιαίτερη επιμέλεια να τον ετοιμάσει για τα μετέπειτα καθήκοντά του.

 

Ο Κύψελος, σε αντίθεση με τον γιό του, ήταν τόσο αγαπητός στους υπηκόους του που κυβέρνησε κυκλοφορώντας χωρίς φρουρά : αδορυφόρητος !

 

Χαρακτηριστικό της τεράστιας διαφοράς νοοτροπίας Αθηνών – Κορίνθου είναι η μεταχείριση των Κορινθιακών αποικιών από τη μητρόπολη. Οι Αθηναίοι είχαν υπό ιμπεριαλιστικό ζυγό πόλεις που δεν είχαν καν ιδρύσει. Οι Κορινθιακές αποικίες είχαν την αυτονομία που ήσαν ικανές να έχουν, είχαν μόνο όση εξάρτηση χρειάζονταν οι ίδιες. «Διαφορά μέρας – νύχτας».

 

Η εκτενής αναφορά στην ιστορία της ιδιαίτερης πατρίδας μου δεν έχει τοπικιστικά ελατήρια. Είναι μια κοινωνία – πρότυπο, μακριά από ουτοπικές προσεγγίσεις της ειρηνικής κοινωνίας. Φυσικά δεν θα προταθεί copy / paste ! Προτείνεται απλώς ως ιστορικό προηγούμενο προς εποικοδομητική κριτική αξιολόγηση και αξιοποίηση.

 

Οι προσεκτικοί αναλυτές των αρχαίων μύθων, όπου απολύτως τίποτα δεν είναι τυχαίο, ας σκεφθούν γιατί ο Προκρούστης είχε στημένο το κρεβάτι του στο ενδιάμεσο των δύο πόλεων…

 

 

7.      Όμηρος

 

Η υπόδειξη για το Κορινθιακού ρυθμού ανδρικό πρότυπο προκύπτει, για τον απροκατάληπτο και μη αποπροσανατολισμένο αναγνώστη, από τα Ομηρικά Έπη.

 

Η υπόδειξη όμως είναι σαφής εφόσον κανείς διαθέτει τη δεξιότητα της ενόρασης, της εξαγωγής συμπερασμάτων βάσει των προσλαμβανουσών παραστάσεων που παρατίθενται.

 

Η σημερινή παιδεία μας – και η κοινωνία μας στη συνέχεια – απαιτεί «μασημένες τροφές», αυτό που στην προχωρημένη Παιδαγωγική Ψυχολογία ονομάζεται «μηχανιστική μάθηση» και απορρίπτεται ως ακατάλληλο.

 

Ολόκληρη η Ελληνική Μυθολογία είναι ακριβώς αυτό : παραμύθια, τελειοποιημένα με την πολύχρονη παράδοση «από στόμα σε στόμα», που είχαν τα πιο προχωρημένα διδάγματα, προσιτά σε όσους πρόθυμα προσφέρονταν να προβληματισθούν και να διδαχθούν.

 

Όταν ο κορυφαίος μυθολογικός εραστής Πάρις γίνεται «μήλον της Έριδος» μεταξύ τριών κορυφαίων θεαινών του Ολύμπου, πόσο δύσκολα προκύπτει το χρήσιμο συμπέρασμα ;

 

Ένας κοινός θνητός με … επιδόσεις διαλέγει μια θεά για φιλενάδα και οι άλλες αποδέχονται φρόνιμα την επιλογή του. Έστω στην αρχή …

 

Η κλεμμένη από τον Πάρη Ελένη γίνεται casus ενός ανηλεούς bellum – αιτία πολέμου Ελληνιστί. Οι βαρύτατα προσβεβλημένοι Αχαιοί άνδρες ξεκινάνε σύσσωμοι και πάνοπλοι για την Τροία.

 

Δεν τους σταματά η χαρακτηριστική επιμονή του ανέμου να μην καταστεί εγκαίρως «ούριος» …

Δεν διστάζουν να θυσιάσουν την θυγατέρα του αρχηγού Αγαμέμνονα για να πάρουν με το μέρος τους τον άνεμο …

Φθάνουν στην Τροία και αρχίζουν οι απώλειες ανδρείων. Ο Όμηρος περιγράφει με «κουραστική» επιμονή το πώς ξεψύχαγαν τα εκατέρωθεν φημισμένα παλικάρια.

Άλλου του έμπαινε το δόρυ στο στόμα …

Άλλου του λύνονταν τα γόνατα …

Άλλος έσφιγγε χώμα στις χούφτες του …

 

Ο Αχιλλέας καταφέρνει να εξοντώσει – εκτός του Πάρη ! – τους 50 γιους του βασιλιά της Τροίας Πρίαμου. Έχει σκοτώσει τον πιο ανδρειωμένο τον Έκτορα και τον εξευτελίζει σέρνοντάς τον στο χώμα με το άρμα του.

Ο χαροκαμένος πατέρας παίρνει πλούσια δώρα και πηγαίνει στον Αχιλλέα να ζητήσει το πτώμα του Έκτορα. Το παίρνει με ευγνωμοσύνη …

Και κάπου εκεί ο άτρωτος Αχιλλέας μονολογεί ότι οι τόσοι σκοτωμοί δεν θα του φέρουν πίσω τον επιστήθιο φίλο του τον Πάτροκλο …

 

Αναρωτιέται κανείς πόση τύφλωση απαιτείται για να καταφέρει κανείς να αγνοήσει αυτό το απόλυτο αντιπολεμικό κήρυγμα.

 

Και πώς να περάσει «στα ψιλά» τη σκηνή όπου, κάπου στις αρχές της εμφύλιας σύρραξης, πέφτει η ιδέα να λυθεί η … παρεξήγηση με μια μονομαχία των διεκδικητών της Ελένης ;

Και όμως είναι άγνωστο – ακόμα και σε φιλολόγους ! – ότι έγινε η μονομαχία, νίκησε ο νόμιμος σύζυγος Μενέλαος, αλλά ο … προσοντούχος Πάρης σώθηκε την τελευταία στιγμή από την θεά Αφροδίτη … Αυτό που λέμε : «τι κάνει νιάου – νιάου στα κεραμίδια» !

 

Η επιστημονική φιλολογία εστιάζει στο λεγόμενο «Ομηρικό ζήτημα», ποιος το έγραψε, από πού καταγόταν, πότε το έγραψε, πώς είχαν τα ιστορικά γεγονότα, ποια οικονομικά συμφέροντα έσπρωξαν τόσους στον δεκαετή εμφύλιο πόλεμο – τέτοια.

 

Στη συνέχεια ασχολείται με το συντακτικό, τα καλολογικά στοιχεία κ.τ.τ.

 

Προσωπικά απάντησα στην επαινετική – για το πρώτο μου βιβλίο – επιστολή του συγγραφέα κ. Ευσταθίου Μπάτη «με ενδιαφέρει η Οδύσσεια και οι ερμηνείες της – μαζί και η δική μου, και αδιαφορώ παγερά αν στην πραγματικότητα ο Οδυσσέας γύρισε στην Ιθάκη με τσάρτερ» !

 

Η διαχρονική περιφρόνηση στα βαθειά νοήματα του έπους είναι ένα λίαν αξιοπερίεργο γεγονός. Η λογική εξήγηση είναι ότι τα νοήματα αυτά ήσαν και είναι [ακόμη ;] ανεπιθύμητα.

 

Αλλά πού μπορεί να φθάσει ένα Έθνος αγνοώντας τόσο επιδεικτικά το Εθνικό του Έπος ;

 

Η απάντηση είναι πλέον προφανής : στη σημερινή αλλόκοτη υπαρξιακή κρίση.

 

Ο Όμηρος προβάλλει συμπεριφορές, περιστατικά, διαλόγους. Ο πρόθυμος αναγνώστης μπορεί να συγκρίνει, να κρίνει και να συμπεράνει σε ευρεία γκάμα κρίσιμων θεμάτων. Θα τα δούμε πιο κάτω στα αντίστοιχα θέματα.

 

Η σύγκριση του τότε, της ηρωικής εποχής, και του τώρα θα μας οδηγήσει σε κρίσιμα συμπεράσματα για την κατανόηση του σήμερα και το χτίσιμο του αύριο.

 

Βασικό στοιχείο για την εκ νέου ανάγνωση των Ομηρικών Επών μπορεί να είναι οι ματιές που περιλαμβάνονται στο πρώτο μου βιβλίο «Ο παππούς του Τηλέμαχου».

 

Αναρωτήθηκα σε ενεστώτα «είναι ζωή αυτή ;» βλέποντας την απροκατάληπτη στάση ζωής, τις διατροφικές συνήθειες, την αξία που έδιναν στον ύπνο, τις συνάξεις ως απλές διαδικασίες προσέγγισης του σωστού και πολλά άλλα.

 

Κυρίως, όμως, προβάλλει αβίαστα το ανδρικό πρότυπο, το πρότυπο της ηγετικής συμπεριφοράς, τόσο από τα τόσο παραστατικά εμφανιζόμενα ελαττώματα των διαφόρων ηρώων, όσο και από τα προτερήματά τους και σίγουρα τα προτερήματα του κατά Φουριώτη «αρίστου μεταξύ των Αχαιών βασιλέων» βασιλιά της Ιθάκης Οδυσσέα.

 

Στο βιβλίο παραθέτω πλήρη απόδειξη σύμφωνα με την οποία ο πρωταγωνιστής Οδυσσέας ήταν νόθος γιος του βασιλιά της Κορίνθου Σίσυφου. Το έλεγαν με πολύ φαρμάκι οι Αθηναϊκές τραγωδίες, αλλά αισθάνομαι ότι δικαίως έβαλα την υπογραφή μου στο «ο.ε.δ.» [όπερ έδει δείξαι] κάτω από τον ισχυρισμό ότι αυτό προκύπτει από την ίδια την Οδύσσεια.

 

Αν έχω δίκιο, τότε πράγματι η εικόνα του εξωφύλλου, με τον υποφαινόμενο στην παραλία με μαγιώ και ένα ποτήρι ούζο στο χέρι να διαβάζει ανάποδα τον τόμο «Κόρινθος : Από τον μύθο στην Ιστορία» του μνημειώδους έργου του Άγγελου Φουριώτη, είναι μήνυμα ολκής.

 

Ίσως το «μια εικόνα είναι όσο χίλιες λέξεις» των Κινέζων λέει πολύ λίγα …

 

Ένα σημαντικό ερώτημα που ίσως μένει για τους επιστήμονες είναι αν το «καμπανάκι» που χτυπάει ο Όμηρος για τα χάλια των ακραίων ανταγωνιστικών συμπεριφορών μας παραπέμπουν στην Κόρινθο ή σε κάποια παλιότερη εποχή π.χ. στη μινωική Κρήτη.

 

Η ακμαία τότε μεγαλόνησος, κυρίαρχη στη Μεσόγειο, είχε ανοχύρωτες τις πόλεις της – καθώς δεν είχε λόγους να φοβάται κανέναν – και ήταν και μητριαρχική.

 

Η Κόρινθος ήταν πατριαρχική, αλλά με την γυναίκα σε περίοπτη θέση. Και ήταν εν μέρει ανοχύρωτη : η πόλη ήταν ανοικτή σε όλους, αλλά υπήρχε και ο Ακροκόρινθος.

 

Φυσικά, αν ψάχνουμε στον 21ο μ.Χ. αιώνα για copy / paste ενός υποδείγματος 3.000 χρόνια πίσω, θα είμαστε άξιοι της τύχης μας …

 

«Ένα λάθος λεπτό σαν τρίχα

μπορεί να σε οδηγήσει

χιλιάδες μίλια μακριά»

 

Κινέζικη σοφία, εκδόσεις Οδυσσέας …

 


Σχετικά με το blog
Σκέψεις, αναλύσεις, προτάσεις και - κυρίως - δράση με εποικοδομητική διάθεση
Αναζήτηση
Προηγούμενα Άρθρα
Τελευταίες δημοσιεύσεις